WRITING THE HISTORY OF THE HOLOCAUST IN UKRAINE BEFORE AND AFTER 24 FEBRUARY 2022: AN OUTSIDE VIEW
Abstract
The article aims to discern whether and how the historiography of the Holocaust in Ukraine has shown, from an external perspective, signs of change since 24 February 2022.
It looks at approaches taken in research published on the topic in Ukraine before and since 24 Feb 22. The historical context includes a glance at the longerterm historiography of the Holocaust in Ukraine, from abroad as well as domestically. The importance of the wider context requires a look at some issues and debates in memory politics and public history. The article considers all this material in the context of recent historiography from outside Ukraine.
There have been frequent surveys of the academic literature on the Holocaust in Ukraine, including some published since 24 February 2022. The novelty of this article consists in taking an early look at the apparent effects of the fullscale invasion on the scholarship in this field, with an external perspective which inevitably perceives context differently.
The article argues that the experience of the invasion and occupation, direct and indirect, may for a cross-section of scholars inspire new understanding and scholarship, however much unlooked for. It argues that scholarship in the field continues to come closer to considering and understanding trauma inflicted and undergone; that Russian propaganda is well-resourced and impactful; and that the new trauma of the new war helps and hinders equally public discussion and wider public understanding, domestically and internationally.
References
“17 Museums Across the World Release Joint Statement Condemning Russian War Crimes in Ukraine.” Illinois Holocaust Museum and Education Center. Accessed August 29, 2024. https://www.globenewswire.com/news-release/2022/04/11/2420352/0/en/17-Museums-Across-the-World-Release-Joint-Statement-Condemning-Russian-War-Crimes-in-Ukraine.html.
“Address by the President of the Russian Federation.” Kremlin.ru, February 24, 2022. Accessed August 29, 2024. http://en.kremlin.ru/events/president/news/67843.
“After Violence: the (Im-)Possibility of Understanding and Remembering.” Forum Transregionale Studien. Accessed July 1, 2024. https://www.forum-transregionale-studien.de/veranstaltungen/kalender/details/after-violence-the-im-possibility-of-understanding-and-remembering.
Babyn Yar Holocaust Memorial Center. Accessed August 27, 2024. https://babynyar.org/en/about.
“«Babyn Yar» vidpoviv na antyukrainski vyslovliuvannia Putina na Peterburzkomu ekonomichnomu forumi.” Istorychna Pravda, June 21, 2023. Accessed August 30, 2024. https://www.istpravda.com.ua/short/2023/06/21/162822/.
Balaba, Alena. “Prohorovskij skver v Odesse: razbitye tablichki i slomannye derev’ja Pravednikov mira.” Dumska, August 17, 2021. Accessed August 1, 2024. https://dumskaya.net/news/prohorovskiy-skver-v-odesse-razbitye-tablichki-i-149505/.
Bartov, Omer. Anatomy of a Genocide: The Life and Death of a Town called Buczacz. New York: Simon & Schuster, 2018.
Bartov, Omer. “Should There Be One Universal Narrative for Remembering the Holocaust? On a Universal Narrative of the Holocaust and Remembering the Past in Ukraine.” East European Holocaust Studies 1 (1) (September 2023): 13–16.
Bartov, Omer, et al. “Forum: Holokost v Ukraini: yak (ne)pyshut istoriiu zlochynu.” Ukraina Moderna 34 (2023): 17–75. https://www.utpjournals.press/toc/ukrainamoderna/34.
Berenstain, Nora. “Epistemic Exploitation.” Ergo 3 (2016): 569–590.
Berkhoff, Karel. “Babyn Yar: mistse naimasshtabnishoho rozstrilu yevreiv natsystamy v Radianskomu Soiuzi.” In Babyn Yar: masove vbyvstvo i pamiat pro noho: materialy mizhnarodnoi naukovoi konferentsii 24–25 zhovtnia 2011 r., edited by Vitalii Nakhmanovych et al., 8–20. Kyiv: Ukrainian Center for Holocaust Studies, 2012.
Berkhoff, Karel. Harvest of Despair: Life and Death in Ukraine under Nazi Rule. Harvard: Harvard University Press, 2008.
Birchak, Volodymyr. “Shtuchnyi skandal.” Istorychna Pravda, September 30, 2023. Accessed August 30, 2024. https://www.istpravda.com.ua/columns/2023/09/30/163188/.
Bloch, Yossi, and Daniel Sivan. The Devil Next Door. United States: Netflix, 2019.
Chernetsky, Vitaly. “Confronting Epistemic Injustice: Centering Ukraine in the Paradigm Shift in East European Studies.” In A World Order in Transformation? A Comparative Study of Consequences of the War and Reactions to These Changes in the Region, edited by Ninna Mörner, 177–185. Stockholm, 2024.
Chornyi, Borys. “Literaturni svidchennia masovoho znyshchennia yevreiv u Babynomu Yaru.” In Babyn Yar: masove vbyvstvo i pamiat pro noho: materialy mizhnarodnoi naukovoi konferentsii 24–25 zhovtnia 2011 r., edited by Vitalii Nakhmanovych et al., 198–210. Kyiv: Ukrainian Center for Holocaust Studies, 2012.
Coles, Stuart, et al. “Seven Ways Russia’s War on Ukraine Has Changed the World.” Chatham House. Accessed August 28, 2024. https://www.chathamhouse.org/2023/02/seven-ways-russias-war-ukraine-has-changed-world.
Desbois, Patrick. The Holocaust by Bullets: A Priest’s Journey to Uncover the Truth Behind the Murder of 1.5 Million Jews. Translated by Catherine Spencer. New York: Palgrave Macmillan, 2008.
Dezhkina, Marharyta, and Mykyta Olkhovskyi. “«Pereosmysliuiemo toponimy mista.» U Kharkovi Litmuzei vidkryv vystavku «Vlasni nazvy».” Suspilne Kharkiv, July 29, 2023. Accessed August 30, 2024. https://suspilne.media/kharkiv/539715-pereosmisluemo-toponimi-mista-u-harkovi-litmuzej-vidkriv-vistavku-vlasni-nazvi/.
Dolhanov, Petro. “«Inshyi/chuzhyi»: obraz yevreiv u spohadakh ukrainskykh susidiv pro Druhu svitovu viinu.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 14 (2022): 41–57.
Dolhanov, Petro. “Russian War, Neocolonialism and Holocaust Studies in Ukraine.” Eastern European Holocaust Studies 1 (1) (2023): 49–52.
Dolhanov, Petro. “«Zmishchennia aktsentiv», chy poshuk istyny? Yakoiu maie buty ukrainska vidpovid na instrumentalizatsiiu pamiati pro Holokost pid chas viiny?” Istorychna Pravda, May 30, 2024. Accessed July 22, 2024. https://www.istpravda.com.ua/columns/2024/05/30/163964/.
Dorosh, Svitlana. “Babyn Yar i rosiiskyi slid. Shcho stoit za konfliktom navkolo memorialu.” BBC Ukraina, March 3, 2021. Accessed August 30, 2024. https://www.bbc.com/ukrainian/features-56156925.
“Doslidzhennia vplyvu viiny na suspilstvo: metodolohichnyi seminar.” Cedos. Accessed August 30, 2024. https://cedos.org.ua/events/doslidzhennya-vplyvu-vijny-na-suspilstvo-metodologichnyj-seminar/.
Giles, Keir. Handbook of Russian Information Warfare. Rome: NATO Defence College, 2016.
Glazer, Jonathan. The Zone of Interest. Poland, US, UK: Film4. Access, Polish Film Institute, 2023.
Grossman, Vasilij, and Il’ja Ehrenburg, comp. Chernaya kniga. O zlodejskom povsemestnom ubijstve evreev nemecko-fashistskimi zahvatchikami vo vremenno okkupirovannyh rajonah Sovetskogo Soyuza i v lagerjah Pol’shi vo vremja vojny 1941–1945 gg. Kyiv: Oberih, 1991.
Guriev, Sergei, and Treisman Daniel. “A Theory of Informational Autocracy.” Journal of Public Economics 186 (2020): 104–158.
Guriev, Sergei, and Treisman Daniel. Spin Dictators: The Changing Face of Tyranny in the 21st сentury. Princeton: Princeton University Press, 2022.
Herasymov, Illia. “Pereosmysliuiuchy henotsyd: koly susidy pochynaiut nenavydity.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 13 (2021): 166–205.
Hilberg, Raul. The Destruction of the European Jews. Chicago: Quadrangle Books, 1961.
Himka, John-Paul. Ukrainian Nationalists and the Holocaust: OUN and UPA’s Participation in the Destruction of Ukrainian Jewry, 1941–1944. Stuttgart: Ibidem-Verlag, 2021.
Hirschberger, Gilad. “Collective Trauma and the Social Construction of Meaning.” Frontiers in Psychology 9 (2018): 1–14.
Hon, Maksym. “Forum: Holokost v Ukraini: yak (ne)pyshut istoriiu zlochynu.” Ukraina Moderna 34 (2023): 38–39.
Hon, Maksym, and Natalia Ivchyk. “Zhinoche «oblychchia» Holokostu: Hendernyi aspekt henotsydu yevreiv v Ukraini (1941–1944).” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 14 (2022): 10–40.
Honcharenko, Oleksiy, and Alina Ivanenko. “Participation of Local Administration Bodies of Provisional Military Administration and Reichskommissariat «Ukraine» in Ensuring Holocaust Measures (1941–1944).” Eminak 41, no. 1 (2023): 181–200. Accessed September 2, 2024. https://www.eminak.net.ua/index.php/eminak/article/view/629.
Hrytsak, Yaroslav. “Holokost i Holodomor: vyklyky kolektyvnii pamiati.” Krytyka 1–2 (2011): 14–16. Accessed August 29, 2024. https://krytyka.com/ua/articles/holokost-i-holodomor-vyklyky-kolektyvniy-pamyati/print.
Hrytsenko, Oleksandr. Prezydenty i pamiat. Polityka pamiati prezydentiv Ukrainy (1994–2014): pidgruntia, poslannia, realizatsiia, rezultaty. Кyiv: К.І.S., 2017.
Ilchuk, Yuliya. “The Multidirectional Turn in the Literature about Holocaust in Post-Euromaidan Ukraine (On the Material of Sofia Andrukhovych’s Amadoka).” Twenty-First-Century Literature and the Holocaust. A Comparative and Multilingual Perspective, Teksty Drugie 1 (2024): 125–142. Accessed August 30, 2024. https://journals.openedition.org/td/22818.
Kaparulin, Yurii, and Mykhailo Domaskin. “Mizh Radianskym terorom ta Holokostom: dosvid Arkadiia Vaispapira (1921–2018).” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 13 (2021): 10–37.
Kasianov, Georgiy. “Holodomor and the Holocaust in Ukraine as Cultural Memory: Comparison, Competition, Interaction.” Journal of Genocide Research 24, no. 2 (2022): 216–227.
Kholmogorov, Yegor. “Proiskhozhdenie smyslokratii.” Viperson. Accessed June 22, 2024. http://viperson.ru/articles/egor-holmogorov-proishozhdenie-smyslokratii.
Khudish, Pavlo. “Pisliavoiennyi silskyi prostir Zakarpattia: konfiskatsiia i rozpodil maina vtsililykh u Holokosti yevreiv, 1944–1945 roky.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 15 (2023): 42–59.
King, Charles. Odessa: Genius and Death in a City of Dreams. New York; London: W. W. Norton and Company, 2011.
Kot, Serhii. “Uchasnyky pidpillia OUN(m) – zhertvy Babynoho Yaru (1941–1943).” In Babyn Yar: masove vbyvstvo i pamiat pro noho: materialy mizhnarodnoi naukovoi konferentsii 24–25 zhovtnia 2011 r., edited by Vitalii Nakhmanovych et al., 101–116. Kyiv: Ukrainian Center for Holocaust Studies, 2012.
Kotubei-Herutska, Olesia. “Intelektualna provokatsiia chy porivniannia henotsydiv: chomu obhovoriuiut nazvu dyskusii «Chy potriben Babyn Yar pislia Buchi?»” Suspil’ne Kul’tura, October 10, 2023. Accessed August 30, 2024. https://suspilne.media/culture/589923-intelektualna-provokacia-ci-porivnanna-genocidiv-comu-obgovoruut-nazvu-diskusii-ci-potriben-babin-ar-pisla-buci/.
Kozlenko, Ivan. “Babyn Yar Serhiia Loznytsi. Ukrainskyi kontekst.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 14 (2022): 173–183.
Kruglov, Aleksandr. “«Sudnyj Den» evreev Lenindorfa: arhivnye dokumenty.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 13 (2021): 116–129.
Kruhlov, Oleksandr. “Znyshchennia yevreiskoho naselennia v Kalinindorfskomu yevreiskomu natsionalnomu raioni voseny 1941 r.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 14 (2022): 101–154.
Levitas, Feliks. “Ievrei Ukrainy v roky Druhoi svitovoi viiny.” Doctor of Historical Sciences diss., Institute of National Relations and Political Science of the National Academy of Sciences of Ukraine, Kyiv, 1997.
Lewis, David G. Russia’s New Authoritarianism: Putin and the Politics of Order. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2020.
Likhachov, Viacheslav. “Iak Rosiia instrumentalizuie Holokost.” Istorychna Pravda, August 14, 2023. Accessed July 22, 2024. https://www.istpravda.com.ua/columns/2023/08/14/163024/.
Lov, Andrea. “Osvita pro Holokost v chasy viiny Rosii proty Ukrainy.” Ukraina Moderna, January 8, 2024. Accessed July 1, 2024. https://uamoderna.com/backward/transkrypt-dyskusiyi-yaka-vidbulasya-pid-chas-kruglogo-stolu-osvita-pro-golokost-v-chasy-vijny-rosiyi-proty-ukrayiny/.
Loznytsia, Serhii. Babyn Iar. Kontekst. Netherlands: Atoms&Void; Ukraine: Memorial’nyi tsentr Holokostu “Babyn Iar,” 2021.
Magocsi, Paul-Robert. Ukraine: An Illustrated History. Toronto: University of Toronto Press, 2007.
Marushchenko, Oleksandr. “Suchasna ukrainska istoriohrafiia i problema kolaboratsionizmu v roky nimetsko-fashystskoi okupatsii Ukrainy.” Storinky voiennoi istorii Ukrainy: zb. nauk. st. 7 (2003): 47–62.
Mattingly, Daria. “«Idle, Drunk and Good-for-Nothing»: The Rank-and-File Perpetrators of 1932–1933 Famine in Ukraine and Their Representation in Cultural Memory.” Ph.D. diss., Cambridge University, 2019.
McBride, Jared. “The Many Lives and Afterlives of Khaim Sygal: Borderland Identities and Violence in Wartime Ukraine.” Journal of Genocide Research 23, no. 4 (2021): 547–567.
Medvedovska, Anna. Chuzhoho boliu ne buvaie? Holokost v Ukraini v suspilnii dumtsi druhoi polovyny XX – pochatku XXI st. Dnipro: Ukrainskyi instytut vyvchennia Holokostu “Tkuma”, 2023.
Melnichuk, Nelia. “Suchasna istoriohrafiia doslidzhen polityky Holokostu na terenakh Raikhskomisariatu «Ukraina».” Viiskovo-istorychnyi merydian 6 (2014): 24–36.
Museum of Jewish Memory and the Holocaust in Ukraine. Accessed August 27, 2024. https://jmhum.org/en/.
Myers, David. “The Ironies of History: The Ukraine Crisis through the Lens of Jewish History.” The Jewish Quarterly Review, March 9, 2022. Accessed August 29, 2024. https://katz.sas.upenn.edu/resources/blog/ironies-history-ukraine-crisis-through-lens-jewish-history.
Mykhal’chuk, Roman. “«Ia buv hirshe nizh sobaka i ves chas pytav chomu tak»: stanovyshche yevreiv u Mizochi pid chas Holokostu.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 14 (2022): 58–100.
Mykhal’chuk, Roman. “Rol Yevreiskoi vlasnosti v dynamitsi Holokostu v heneralnii okruzi «Volyn-Podillia»: fokus mistsevoho neievreiskoho naselennia.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 13 (2021): 38–85.
Mykhal’chuk, Roman. “Svidchennia Isaaka Rozenblata yak dzherelo vyvchennia Holokostu ta mistsevoi istorii.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 15 (2023): 60–99.
Nakhmanovych, Vitalii. “Pamiat pro Holokost yak zbroia hibrydnoi viiny.” Istorychna Pravda, May 7, 2024. Accessed August 30, 2024. https://www.istpravda.com.ua/articles/2024/05/7/163896/.
Nakhmanovych, Vitalii, et al., ed. Babyn Yar: masove vbyvstvo i pamiat pro noho: materialy mizhnarodnoi naukovoi konferentsii 24–25 zhovtnia 2011 r. Kyiv: Ukrainskyi tsentr vyvchennia istorii Holokostu, 2012.
Penter, Tania. “Pid slidstvom za spivpratsiu: sudove peresliduvannia kolaborantiv u SRSR pislia Druhoi svitovoi viiny ta zlochyniv u Babynomu Yaru.” In Babyn Yar: masove vbyvstvo i pamiat pro noho: materialy mizhnarodnoi naukovoi konferentsii 24–25 zhovtnia 2011 r., edited by Vitalii Nakhmanovych et al., 189–197. Kyiv: Ukrainian Center for Holocaust Studies, 2012.
Petrovskii-Shtern, Yohanan. “Babyn Yar. Vykryvlenyi kontekst. Rozmova z Yokhananom Petrovskym-Shternom pro dokumentalnyi film Serhiia Loznytsi «Babyn Yar. Kontekst».” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 14 (2022): 155–165.
Petrovskii-Shtern, Yohanan. “Mezha tolerantnosti: «The Devil Next Door». Rozmova z Yokhananom Petrovskym-Shternom.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 15 (2023): 132–148.
Petrovskii-Shtern, Yohanan. The Anti-Imperial Choice: The Making of the Ukrainian Jew. New Haven; London: Yale University Press, 2009.
“Piatyi Kharkiv. Chomu i yak my hovorymo pro henotsyd?” Istorychna Pravda, January 24, 2024. Accessed July 22, 2024. https://www.istpravda.com.ua/short/2024/01/24/163578/.
Podol’s’kyi, Anatolii. “Natsystskyi henotsyd shchodo yevreiv Ukrainy 1941–1944 rr.” Candidate of Historical Sciences diss., Institute of National Relations and Political Science of the National Academy of Sciences of Ukraine, Kyiv, 1996.
Polikarpenko H. Orhanizatsiia Ukrains’kykh Natsionalistiv pid chas Druhoi svitovoi viiny. 4th ed. Edited by B. Mykhailiuk. Canada, 1951.
Pomerantsev, Peter. “What, Actually, is Germany’s Problem with Russia?” Zeit Online, February 13, 2022. Accessed August 30, 2024. https://www.zeit.de/kultur/2022-02/peter-pomerantsev-german-russian-relations-ukraine-conflict.
“Public History in the Context of War: Rethinking Approaches and Formats.” Centre for Urban History. Accessed August 30, 2024. https://www.lvivcenter.org/en/conferences/public-history-and-war-2/.
“Pytanniam Babynoho Yaru opikuietsia osobysto holova OP Yermak, – istoryk Nakhmanovych.” Istorychna Pravda, January 5, 2022. Accessed July 1, 2024. https://www.istpravda.com.ua/short/2022/01/5/160747/.
Radchenko, Iurii. “Stavlennia OUN do yevreiv: dyskusiia bez «spilnykh deklaratsii».” Historians.in.ua, July 3, 2016. Accessed August 29, 2024. http://www.historians.in.ua/index.php/en/dyskusiya/1932-yurii-radchenko-stavlennia-oun-do-ievreiv-dyskusiia-bez-spilnykh-deklaratsii-chastyna-1.
Radchenko, Iurii. “Stavlennia OUN do yevreiv: dyskusiia bez «spilnykh deklaratsii».” Historians.in.ua, July 5, 2016. Accessed August 29, 2024. http://www.historians.in.ua/index.php/en/dys-kusiya/1935-yurii-radchenko-stavlennia-oun-do-ievreiv-dyskusiia-bez-spilnykh-deklaratsii-chastyna-2.
Radchenko, Iurii. “Vazhlyva dyskusiia u vazhki chasy.” Ukraina Moderna, January 27, 2024. Accessed July 1, 2024. https://uamoderna.com/backward/vazhlyva-dyskusiya-u-vazhki-chasy/.
Ramazanov, Shamil, and Feliks Levitas. “Babyn Yar. Holokost – tabuiovani temy radians’koi istoriohrafii.” Storinky istorii: zb. nauk. pr. 53 (2022): 113–130.
Romantsov, Roman. “Holokost v istorychnii politytsi Lytvy ta Ukrainy 1991–2017.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 10 (2018): 12–41.
Ryzheva, Nadiia, and Nataliia Suhatska. “Suchasna ukrainska istoriohrafiia Holokostu.” Pivdennyi arkhiv (istorychni nauky) 37 (2022): 83.
Samokhvalova, Lana. “Vitalii Nakhmanovych, istoryk: Zakhidna tsyvilizatsiia stvorena cherez osmyslennia Holokostu.” Ukrinform, January 29, 2020. Accessed July 1, 2024.
Sands, Philippe. East West Street: On the Origins of Genocide and Crimes Against Humanity. London: Weidenfeld&Nicholson, 2016.
Sapritsky-Nahum, Marina. “Putin’s War and the Making of a Ukrainian Jewry.” LSE Blogs. March 2, 2022. https://blogs.lse.ac.uk/religionglobalsociety/2022/03/putins-war-and-the-making-of-a-ukrainian-jewry/.
Schmitt, Carl. “Ethic of State and Pluralistic State.” In The Challenge of Carl Schmitt, edited by Chantal Mouffe, 195–208. London: Verso, 1999.
Sergeitsev, Timofei. “Kakaya Ukraina nam ne nuzhna.” RIA Novosti, April 10, 2021. Accessed June 13, 2022. https://ria.ru/20210410/ukraina-1727604795.html.
Shatalov, Denys. “Non-Nipped Memory. The Holocaust in the Soviet War Memoirs.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 10 (2018): 127–188.
Shchupak, Igor. “Uroky Holokostu v ukrainskii istorychnii nautsi ta osviti: vid naratyvu do osmyslennia y postanovky suspilnoho pytannia pro pokaiannia (do 75 yi richnytsi trahedii Babynoho Yaru).” Ukrainskyi istorychnyi zhurnal 4 (2016): 152–172. Accessed August 29, 2024. http://resource.history.org.ua/publ/UIJ_2016_4_12.
Shchupak, Igor. “Uroky Holokostu v ukrainskii istorychnii nautsi ta osviti: vid naratyvu do osmyslennia y postanovky suspilnoho pytannia pro pokaiannia (do 75 yi richnytsi trahedii Babynoho Yaru).” Ukrainskyi istorychnyi zhurnal 5 (2016): 176–201. Accessed August 29, 2024. http://resource.history.org.ua/publ/UIJ_2016_5_9.
Shliakhtych, Roman. “Zaluchennia chleniv ukrainskoi dopomizhnoi politsii do masovykh ubyvstv yevreiv na terytorii Raikhskomisariatu «Ukraina».” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 13 (2021): 86–115.
Simferovs’ka, Anastasiia. “Khronotop pitmy: ukrainskyi pereklad frahmentu spohadiv Ignatsiia Khigera.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 15 (2023): 100–131.
Sonevytsky, Maria. “What is Ukraine? Notes on Epistemic Imperialism.” Topos 2 (2022): 21–30.
Snyder, Timothy. Bloodlands: Europe Between Hitler and Stalin. London: Bodley Head, 2010.
Spector, Shmuel. The Holocaust of Volhynian Jews 1941–1944. Jerusalem: Yad Vashem, The Federation of Volhynian Jews, 1990.
“Stat’ya Vladimira Putina «Ob istoricheskom edinstve russkikh i ukraintsev».” Kremlin.ru, July 12, 2021. Accessed April 29, 2022. http://kremlin.ru/events/president/news/66181.
Suhats’ka, Nataliia, and Olena Kalitseva. “Do pytannia terminolohichnoi bazy Holokostu.” Southern Archive of Historical Sciences 41 (2023): 84–91.
Sukovata, Viktoriia. “Recepcija vojny i Holokosta v sovetskoj poslevoennoj literature: dokumental’naja povest’ A. Cessarskogo «Zapiski partizanskogo vracha».” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 10 (2018): 94–126.
Surkov, Vladislav. “Natsionalizatsiya budushchego.” Surkov.info. Accessed August 30, 2024. https://surkov.info/nacionalizaciya-budu-shhego-polnaya-versiya/.
Sytnyk, Daniil. “«Bandenbekämpfung»: ukrainska dopomizhna politsiia ta yii rol u prydushenni radianskoho rukhu oporu v heneralnomu okruzi Kyiv, 1941–1943.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 15 (2023): 10–41.
Usach, Andrii. “«Shchob vony bilshe ne khodyly po nashii sviatii zemli»: KDB URSR i polityka pamiati pro mistsevu kolaboratsiiu, 1960–1980 ti rr.” Problemy istorii Holokostu: ukrainskyi vymir 10 (2018): 42–64.
“V Odesi bilia ODA pobuduiut skver z troma memorialamy pamiati.” Ukrainska Pravda, March 10, 2021. Accessed July 1, 2024. https://www.pravda.com.ua/news/2021/03/10/7286193/.
V’iatrovych, Volodymyr. Stavlennia OUN do yevreiv: formuvannia pozytsii na tli katastrofy. Lviv: Vydavnytstvo “Mc”, 2006.
“Viina ta pohliad istoryka. Yak zhyttia pid chas katastrofy formuie nashe rozuminnia mynuloho.” Ukrainskyi instytut vyvchennia Holokostu “Tkuma.” Accessed August 30, 2024. https://tkuma.dp.ua/ua/2015-02-17-11-50-31/novosti/3785-vijna-ta-poglyad-istorika-yak-zhittya-pid-chas-katastrofi-formue-nashe-rozuminnya-minulogo.
“Vplyv viiny na ukrainski doslidzhennia.” Natsionalnyi fond doslidzhen Ukrainy. Accessed August 30, 2024. https://nrfu.org.ua/news/vplyv-vijny-na-ukrayinski-doslidzhennya/.
Weiss, Aharon. “Jewish-Ukrainian Relations in Western Ukraine During the Holocaust.” In Ukrainian-Jewish Relations in Historical Perspective, edited by Peter Potichnyj and Howard Aster, 409–420. Edmonton: Canadian Institute of Ukrainian Studies, 1988.
Willis, Ika. “Reception Theory, Reception History, Reception Studies.” Oxford Research Encyclopaedias, January 22, 2021. Accessed August 29, 2024. https://oxfordre.com/literature/display/10.1093/acrefore/9780190201098.001.0001/acrefore-9780190201098-e-1004.
Woolley, Ursula. “The Securitization of Entangled Historical Identity? Local and National History Discourses in Dnipro During the Poroshenko Presidency.” In Official History in Eastern Europe: Transregional Perspectives, edited by Korine Amacher, Andrii Portnov and Viktoriia Serhiienko, 319–348. Osnabrück: Fibre Verlag, 2021.
Woolley, Ursula. “«Where’s Your Mannerheim Line?» On the History Front in Ukraine: Interventions in Civic Discourses of Public History (2012–2021) Tackling Russia’s Revanchist «Dominion of Meaning».” Ph.D. thesis, University College London, 2024.
Yurhenson, Liuba. “Spadshchyna Babynoho Yaru v literature.” In Babyn Yar: masove vbyvstvo i pamiat pro noho: materialy mizhnarodnoi naukovoi konferentsii 24–25 zhovtnia 2011 r., edited by Vitalii Nakhmanovych et al., 211–220. Kyiv: Ukrainian Center for Holocaust Studies, 2012.
Zhabotins’kyi, Volodymyr (Ze’ev). P’iatero. Translated by Veniamin Biliavskyi. Kharkiv: Folio, 2020.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.




